|
Oscar, sinema dünyasının en büyük, en önemli ödüllerinin başında geliyor. Oscar tarihinde önemli anlar...
Sinemayla biraz daha fazla ilgilenenler, yalnızca sonuçlarını öğrenmekle kalmayacak, işin iç yüzünü de bilmek isteyecektir diye düşündük. İşte size Oscar Ödülleri ve bu ödülleri veren kuruluş, nam-ı diğer Akademi ile ilgili her zamana kullanabileceğiniz yararlı bilgiler...
KİMDİR BU AKADEMİ?
Her yıl Oscar Ödülleri verildikten sonra yorumlar başlar: En iyi film ödülünü nasıl olur da “Er Ryan’ı Kurtarmak” yerine “Aşık Shakespeare”e verirler? Tom Hanks’i nasıl bu kadar çok seviyor olabilirler? Nasıl her zaman “Woody Allen” oyuncularını seçerler?... Bu sorularda gizli öznede kalan kişilere “Academy of Motion Picture Arts and Sciences”, ya da kısaca Akademi deniyor.
Akademi, tek bir ağızdan konuşan insanlar kitlesi muamelesi görse de, aslında içinde pek çok görüş ayrılıkları taşıyan kocaman bir gövde. Tam 5 bin 700 üyesi var. Bunların arasında ressam, oyuncu, yönetmen, tasarımcı, müzisyen, yazar, stüdyo patronu ve teknisyen olmak üzere pek çok meslekten gelen kişiler bulunuyor. Kimleri zengin, kimileri orta halli, kimleri yaşlı, kimileri çocuk... Hepsinin tek bir ortak yönü var: Sanatçı eğilimli olmaları.
Akademi’ye iki şekilde üye olunabiliyor. Ya bir konuda Oscar adaylığı kazanacak kadar iyi olacaksınız ya da her yönünüzle mükemmel olacak ve bizzat Akademi tarafından davet edileceksiniz. Şu anda görevlerini yürüten Akademi üyelerinin çoğu ikinci gruba giriyor.
Kimileri Akademi üyelerini “eski kafalı” olarak tabir ediyor ve iddia ediyorlar ki ‘Akademi nadiren sürpriz isimlere ödül verir’. Buna örnek olarak da “İngiliz Hasta / English Patient” filmiyle Juliette Binoche’ ve “Erkekler Ağlamaz / Boys Don’t Cry” ile geçtiğimiz yıl Hillary Swank’e verilen ödülleri gösteriyorlar. Bu tezin karşısında yer alan kişiler ise Akademi üyelerinin sanatçılardan oluştuğunu hatırlatıyor ve böyle insanların doğuştan muhalefet eğilimli olduklarını iddia ediyorlar.
Akademi üyeliği hayat boyunca devam eden bir onur. Bu yüzde üyeler arasında oldukça yaşlı isimler var. Ayrıca yeni üyelerin de başarılı bir kariyer çizgisine sahip olmaları gerekiyor. Üyelerin yaklaşık yüzde 80’i Los Angeles civarında yaşıyor. Oscar’a dahil olan 23 ödül kategorisinin çoğunda, üyeler yalnızca profesyonel oldukları dallarda oy kullanıyorlar. En iyi film kategorisi ise herkese açık.
OSCAR AMCA’NIN HİKAYESİ
Her yıl Oscar Ödülleri verilmeye yakın, “Oscar Amca” hikayeleri anlatılmaya başlanır. Biz de bu gelenekten geri kalmadık... Akademi Ödülleri’nin “Oscar” ismini nasıl aldığı sorusu yalnızca rivayetlerle yanıtlanabiliyor. En çok bilinen hikaye de şöyle:
Akademi’nin kütüphanecisi ve eski yöneticisi Margaret Herrick, o zamanlar Akademi heykeli diye isimlendirilen ödüle bakarken, heykelin Oscar Amcası’na ne kadar benzediğini söyler. O sırada Herrick’in yakınlarında bulunan bir gazeteci bunu duyar ve “Oscar” ağızdan ağza dolaşır. 1934 yılında düzenlenen 6’ncı Oscar Ödülleri’nde, Hollywood yazarı Sidney Skolsky, Katharine Hepburn’ün en iyi aktris ödülünü kazandığını anlattığı yazısında “Oscar Amca” tabirini kullanır ve söz böylece lügata girer. Akademi’nin “Oscar” sözünü resmi biçimde kullanmaya başlaması ise 1939’u bulur.
MGM’in sanat direktörü Cedric Gibbons tarafından tasarlanan Oscar heykeli, beş dilime ayrılmış bir tekerin üzerinde duran ve elinde kılıç taşıyan bir şövalye formunda. Tekerlekte bulunan beş dilim, Akademi’nin ana dallarını (oyuncular, yazarlar, yönetmenler, yapımcılar ve teknisyenler) simgeliyor. 1928 yılından bu yana verilen Akademi Ödülleri, Oscar adını kazanmadan önce “Akademi heykeli”, “Altın Ödül” ve “Başarı Ödülü” olarak adlandırılırdı.
OSCAR TÖRENİ’NDE HEYECAN DORUKTA
Oscar Ödül töreninin bütün heyecanı, zarfların açıldığı anlarda gizlidir. Herkes “...and the Oscar goes to...” cümlesini ve zarfın açılışıyla birlikte atılan çığlıkları bilir.. Oysa ki bu gelenek Akademi’ye sonradan yerleşmiştir.
İlk yıllarda, ödül alan isimler balodan önce gazetelere veriliyordu. Böylece Akademi balosu, tören olmaktan çok uzakta, kazananların başarılarının kutlandığı bir eğlence formundaydı. 1940 yılında baloya katılan davetliler, ödül kazanıp kazanmadıklarını ancak tören sırasında öğrenebildiler. O gün yaşanan büyük heyecanı gözden kaçırmayan Akademi, o yıldan sonra ödüllerin tören sırasında açıklanmasını prensip haline getirdi.
Törenler yalnızca ilk yılı hariç, her yıl canlı olarak yayınlanıyor. Bu konudaki ilkleri şöyle sıralamak mümkün: 16. Oscar Ödülleri, ilk kez Amerika dışında radyodan yayınlanan ödül töreni. Oscar töreninin televizyondan yayınlanması ise 1953 yılında, 25. Oscar Ödülleri’nde gerçekleşti. Oscar seyircisi, ödül törenini ilk kez 1966 yılında renkli olarak izledi. 1971-75 yılları arsında NBC-TV’nin yayınladığı tören, 1976’dan bugüne dek ABC tarafından yayınlanıyor.
İlk düzenlendiği yıl 15 ödül veren Akademi, ikinci yıl bu sayıyı 7’ye indirdi. O yıldan bu yana ödül sayısında artış yaşandı. Özel ödüller ise ilk törenden bu yana beri veriliyor. 1927/28’de ilk sesli film “The Jazz Singer”ın yapımcılığını üstlenen Warner Bros.’a verilen ödül, ikinci yıl “The Circus” filmiyle Charlie Chaplin’e verildi.
Oscar törenlerinin tarihleri aylar öncesinden belirleniyor. Akademi tarihinde yalnızca üç kez tören tarihi ertelendi. İlki 1938 yılında Los Angeles’ta meydan gelen sel baskını üzerine yapıldı. İkincisi, 1968 yılında suikasta kurban giden Dr. Martin Luther King’in cenaze töreni ile Oscar töreninin aynı güne denk gelmesi üzerine ertelendi. Üçüncüsü ise 1981 yılında ABD Başkanı Ronald Reagan’a yönelik suikast girişimi yüzünden, törenin 24 saat sonraya ertelenişiydi.
Akademi Ödülleri hakkında bilmedikleriniz
• Katherine Hepburn ve Meryl Streep bugüne kadar en fazla aday gösterilen isimler arasında. Katherine Hepburn Akademi Ödülü’ne dört kez sahip oldu ve ‘En İyi Kadın Oyuncu’ dalında en fazla ödül alan isim oldu.
• ‘En İyi Yönetmen’ dalında bugüne kadar sadece iki kadın yönetmen aday olarak gösterildi. Bu isimler, “The Piano” (1993) filmiyle Jane Campion ve “Seven Beauties” (1976) filmiyle Lina Wertmuller oldu.
• Alfred Hitchcock tam beş kez Oscar’a aday gösterilmesine rağmen bu ödüle sahip olamadı.
• ‘En İyi Yabancı Film’ kategorisinde Fransa en çok aday gösterilen ülke. Fransız filmleri, tam 30 kez aday gösterilmiş. Sırayı 10 adaylık ile İtalya takip ediyor.
• Oscar heykeli 2. Dünya Savaşı’na kadar alçıdan yapılıyordu. Savaştan sonra heykeller altından yapılmaya başlandı. • Oscar heykeli, MGM’in sanat direktörü Cedric Gibbons tarafından tasarlandı. Heykel, beş dilime ayrılmış bir tekerin üzerinde duran ve elinde kılıç taşıyan bir şövalye formunda. Tekerlekte bulunan beş dilim, Akademi’nin ana dallarını (oyuncular, yazarlar, yönetmenler, yapımcılar ve teknisyenler) simgeliyor.
• 1928 yılından bu yana verilen Akademi Ödülleri, Oscar adını kazanmadan önce “Akademi heykeli”, “Altın Ödül” ve “Başarı Ödülü” olarak adlandırılırdı.
• Ödüller dağıtılırken “...and the Oscar goes to...” cümlesi Akademi’ye sonradan yerleşen bir gelenektir.
• İlk olarak 1928 tarihinde düzenlenen Akademi Ödülleri canlı olarak yayınlanmayan ilk ve tek törendir. Bununla birlikte; 16. Oscar Ödülleri ilk kez Amerika dışında radyodan yayınlanan ödül töreni oldu. Oscar töreninin televizyondan yayınlanması ise 1953 yılında, 25. Oscar Ödülleri’nde gerçekleşti. Tören renkli olarak ilk kez 1966 yılında yayınlandı. 1971-75 yılları arsında NBC-TV’nin yayınladığı tören, 1976’dan bugüne dek ABC tarafından yayınlanıyor.
• İlk düzenlendiği yıl 15 ödül veren Akademi, ikinci yıl bu sayıyı 7’ye indirdi. O yıldan bu yana ödül sayısında artış yaşandı. Özel ödüller ise ilk törenden bu yana beri veriliyor.
• Oscar törenlerinin tarihleri aylar öncesinden belirleniyor. Akademi tarihinde yalnızca üç kez tören tarihi ertelendi. İlki 1938 yılında Los Angeles’ta meydan gelen sel baskını üzerine yapıldı. İkincisi, 1968 yılında suikasta kurban giden Dr. Martin Luther King’in cenaze töreni ile Oscar töreninin aynı güne denk gelmesi üzerine ertelendi. Üçüncüsü ise 1981 yılında ABD Başkanı Ronald Reagan’a yönelik suikast girişimi yüzünden, törenin 24 saat sonraya ertelenişiydi.
• Oscar heykeline ‘Oscar’ ismi, rivayetlere göre Akademi’nin kütüphanecisi ve eski yöneticisi Margaret Herrick tarafından verilmiştir. Herrick; Akademi heykeli diye isimlendirilen ödüle bakarken heykelin Oscar Amcası’na ne kadar benzediğini söyler. O sırada Herrick’in yakınlarında bulunan bir gazeteci bunu duyar ve “Oscar” ismi ağızdan ağıza dolaşmaya başlar. 1934 yılında düzenlenen 6’ncı Oscar Ödülleri’nde, Hollywood yazarı Sidney Skolsky, Katharine Hepburn’ün en iyi aktris ödülünü kazandığını anlattığı yazısında “Oscar Amca” tabirini kullanır ve söz böylece lügata girer. Akademi’nin “Oscar” sözünü resmi biçimde kullanmaya başlaması ise 1939’u bulur.
Sinema tarihinin en çok Oscar kazanan filmleri
• Ben Hur (1959) 11 dalda
• Bati Yakasi Hikayesi (1961) 10 dalda
• Gigi (1958) 9 dalda
• Son Imparator (1987) 9 dalda
• Ingiliz Hasta (1996) 9 dalda
• Rüzgar Gibi Geçti (1939) 8 dalda
• Insanlar Yasadikça (1953) 8dalda
• Rihtimlar Üstünde (1954) 8 dalda
• My Fair Lady (1964) 8 dalda
• Kabare (1972) 8 dalda
• Gandhi (1982) 8 dalda
• Amadeus(1984) 8 dalda
Oscar tarihi
Oscar ödüllerini veren Amerika Sahne Sanatları ve Bilimler Akademisi 4 Mayıs 1927 tarihinde California Eyalet Kanunları'na uygun bir biçimde kuruldu. Akademi'nin ilk 36 üyesi arasında Douglas Fairbanks ve Louis B. Mayer gibi dönemin ünlü film yayımcıları da yeralıyordu. Akademinin şimdiki üye sayısı beş binin üzerinde. Bunların arasında sanatçılar, sanat yönetmenleri ve editörler var.
Oscar heykelciği doğuyor
Oscar Ödülleri'nin ortaya çıkışı derneğin kuruluşundan bir hafta sonraya rastlıyor. 11 Mayıs'ta toplanan Akademi üyeleri, sanatçılara bir ödül verilmesini kararlaştırdı. Metro Goldwyn Mayer'de sanat yönetmeni olan Cedric Gibbon o anda bir film makarası üzerine, elinde haçlı kılıç tutan bir şovalyenin taslağını çizdi. Bu film makarasının beş halkası, Oscar ödüllerinin verildiği beş ana dalı temsil ediyor.
Taslak, 1928 yılında George Stanley adlı heykeltıraş tarafından heykel haline getirildi. Akademi'nin sekreteri heykeli gördüğünde 'Oscar Amca'ma ne kadar çok benziyor" deyince heykelciğin adı Oscar olarak kaldı.
İlk tören Hollywood Roosevelt Oteli'nde
İlk Oscar Ödülü töreni 16 Mayıs 1929'da Hollywood Roosevelt Otel Blassom Room'da yapıldı. Gecenin biletleri 10 dolardan satıldı ve törene 250 kişi katıldı.
Oscar Ödülleri, verildiği ilk yıldan itibaren bütün dünyanın ilgi odağı oldu. Başlangıçta, ödül töreninin yapıldığı gece saat 23.00'te sonuçlar basına açıklanıyordu. 1940 yılından itibaren, bugün de hala geçerli olan zarf sistemi uygulanmaya başladı.
İlk naklen yayın
Oscar Ödül töreninin ilk naklen yayını Los Angeles Radyosu tarafından yapıldı. Törenin televizyondan naklen yayınlanmaı ise ilk olarak 19 Mart 1953'te oldu. 1966 yılında tören ilk kez renkli olarak yayınlandı. Oscar ödülleriin yayın hakkını 1971 ile 1975 yılları arasında NBC satın aldı. 1972 yılındaki 42'nci Oscar tördeni tüm dünyadaki sinemaseverlere canlı olarak ulaştırıldı.
Törenler ilk 15 yıl boyunca otellerin toplantı ve balo salonlarında yapıldı. Aradan geçen yıllar içinde katılımcıların sayısı arttıkça daha büyük salonlara taşındı.
Tören üç kez ertelendi
Oscar töreni tarihi boyunca sadece üç kez ertelendi. 1938 yıında Los Angeles'daki sel dolayısıyla tören bir hafta geç yapıldı. 1968 yılında ise Martin Luther King'e saygı dolayısıyla, 1981'de Ronald Reagan'a suikast girişimi nedeniyle 24 saat ertelendi.
Oscar Notları...
• Yakın zamana kadar Oscar ödüllerinin dağıtım töreni için seçilen gün pazartesiydi, 2 yıl önce pazar gününe alındı.
• Ödül töreni en son 1968 yılında kendisine tanınan 3 saatlik zaman süresi içinde tamamlandı. En uzun süren ve bu alanda rekor kıran Oscar ödül töreni ise geçen yıl yapıldı: 4 saat 2 dakika.
• İlk olarak 1941’de Oscar kazanananların kim olduğu törenden önce açıklanmadı ve daha sonra da kapalı zarf yöntemi uygulanmaya devam etti.
• II. Dünya Savaşı’ndaki Amerikan askerlerinin töreni dinlemesi için ilk defa 1943 yılında radyo yayınıyla törenler, dünyaya duyuruldu.
• 1929’dan beri 2300 adet Oscar heykelciği dağıtıldı. Her Oscar heykelciği, 13 inç yüksekliğinde ve 8.5 pound ağırlığında.
• Oscar ödül töreni, ilk olarak 1953 yılında televizyonda yayınlandı ve sunucusu Bob Hope’tu. Ödüller, 1966 yılında ilk olarak televizyondan renkli olarak yayınlandı.
• Akademi, mesleğinin son yıllarını yaşayan çok yaşlı ya da çocuk oyunculara, sakat rollerine çıkanlara ve Amerikan toplumunu eleştiren filmlere ödül vermesiyle tanınıyor.
• Aralıksız 4 saat süren Oscar töreninde, ödül kazananların konuşma süresi sadece 30 saniye.
• Son olarak her yıl işi bittikten sonra katlanıp Valencia’da bir depoda tutulan, televizyondan izlerken ne kadar uzun diye düşünülen kırmızı halı üzerinde yürüyen artistler kadar meşhur.
• Her sene 6 kişinin yan yana dizilerek açıp serdiği, sonra da rulo yapıp kaldırdığı, Akademinin malı olan halı 75.5 metre uzunluğunda.
| Yorum Yaz |
Yorum yazmak için giriş yapmanız gerekmektedir. Eğer üye değilseniz lütfen kayıt olunuz. |
 |
